Dünyaca Ünlü Damascus Çeliği Ustası Yusuf Bayyiğit'e Dünya Ahileri Ödülü

Malatya’da 100 yılı aşkın süredir devam eden aile mirasını devralan, dünyaca ünlü "Türk Burgusu" yönteminin usta ismi ve Devlet Sanatçısı Yusuf Bayyiğit, "Anadolu’nun Ahisiyiz, Türkiye’nin Ailesiyiz" projesi kapsamında “Unutulmaya Yüz Tutmuş Meslekler” kategorisinde ödüle layık görüldü.

Dünya Esnaf ve Sanatkarlar Derneği - Ahi Enstitüsü tarafından yürütülen ve İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü tarafından desteklenen ödül töreni, ateşin en zorlu haliyle uğraşan bir ustayı selamladı. Malatya’da dede mirası olan sıcak demirciliği, dünyanın en özel çelik işleme sanatı olan Şam Çeliği (Damascus) ile birleştiren Yusuf Bayyiğit, zanaatın sanata dönüştüğü noktada ödülünü aldı.

100 Yıllık Miras: “Dedem Beni Dizine Oturtur, Çekici Öğretirdi”

1969 yılında ailesinin Gerger bölgesinden Malatya’ya yerleşmesiyle başlayan bu serüvende Yusuf Bayyiğit, demir tozunun içinde büyüdü. Bayyiğit, mesleğe olan bağını şu duygusal sözlerle anlattı:

"Bugün Malatya’da bulunan Ahi Evran heykelinde olduğu gibi, dedem beni dizine oturtur; 'Bak oğlum, ocakta demiri böyle ısıtacak, çekici bu şekilde vuracaksın' derdi. Ben o heykeli her gördüğümde dedemi hatırlarım. Babamdan, amcamdan, dedemden gördüğüm o Ahilik mantığıyla büyüdüm. 51 yıldır, ilkokul yıllarından beri demirciliğin içindeyim."

Amerika’dan Övgü: “Ateşten Doğan” Usta

Yusuf Bayyiğit’in ünü sadece Türkiye ile sınırlı değil. Amerika’da yayınlanan ünlü "Ateşten Doğan" (Forged in Fire) programında yarışmacıların bile kendisinden övgüyle bahsettiğini belirten Bayyiğit, dünyadaki sayılı Damascus ustalarından biri olduğunu şu sözlerle vurguladı:

"Dünyada Damascus'u (Şam Çeliği) yapan birkaç kaliteli ustadan biri olduğum yurt dışındaki yayınlarda dile getirildi. Bu benim için ve ülkem için büyük bir gururdur. Bugün Güzel Sanatlar fakültelerindeki profesör hocalarımız gelip burada yaptığım çalışmaları hayranlıkla takip ediyorlar."

Damascus: Sabır, Ruh ve Binlerce Darbe

Geleneksel demircilikten farklı olarak Damascus sanatının bir ruh işi olduğunu belirten Bayyiğit, bu tekniğin inceliklerini paylaştı. Bir kılıcın yapımında yaklaşık 20 bin ile 30 bin arasında çekiş darbesi vurulduğunu belirten usta, süreci şöyle anlattı:

"Damascus yapmak için ateşe, demire ve darbelere hükmetmek lazım. Yumuşak ve sert çelikleri üst üste koyar, onları ocakta erime derecesine getirip birleştiririz. Biri eğilmeyi, diğeri kırılmayı engeller. Ortaya inanılmaz bir mukavemet çıkar. Bir kılıcın yapımı bazen 3 ay sürer. Özellikle 'Türk Burgusu' olarak bilinen yöntemi dünyada en iyi yapanlardan biriyim. Sayın Cumhurbaşkanımıza hediye ettiğim bu yöntemle yapılmış kılıç, şu an Cumhurbaşkanlığı müzesindedir."

"Teknoloji Mesleğimizi İtibarsızlaştırdı"

Teknolojinin seri üretimiyle birlikte sıcak demirciliğin değer kaybettiğinden yakınan Bayyiğit, sahte ürünlere karşı da uyarıda bulundu:

"Piyasada dışarıdan getirilen ucuz ve kalitesiz damascuslar satılıyor. Benim yaptığım kalite ise dünyada takdir görüyor. Demir dövüldükçe içindeki moleküller üçgenden kareye, kareden altıgene dönüşür ve gerçek çelik o zaman ortaya çıkar. Teknoloji mesleğimizi yok etti ama biz sanatsal çalışmalarla bu ateşi canlı tutmaya çalışıyoruz."

Devlet Sanatçısından Tarihi Çağrı: “Cebimden Harcamaya Razıyım”

Gelecek kuşaklara bu mesleği aktarmak için müracaat etmediği kurum kalmadığını belirten Bayyiğit, yetkililere seslendi:

"Kimseden para istemiyorum, hatta bu iş için cebimden para harcamaya razıyım. Tek amacım bu bin yıllık mesleği gelecek kuşaklara aktarabilmek. Bu sanat yok olmasın, Malatya’nın ve Türkiye’nin bu değeri yaşamaya devam etsin."